Borderline - Wat is het, Symptomen, Oorzaak, Hulp, Behandeling, Diagnose, Medicatie en Informatie

Discussie in 'Psyche' gestart door drchris, 15 jul 2016.

  1. drchris

    drchris Administrator Medewerker

    1. Inleiding
    Ongeveer 180.000 mensen in Nederland hebben de diagnose al gekregen. De diagnose borderline. Waarschijnlijk ligt het daadwerkelijke aantal mensen met borderline zelfs hoger omdat niet iedereen ook de diagnose krijgt. Maar wat houdt deze psychologische ziekte eigenlijk in en wat kun je ertegen doen? Wat doe je als borderline in de familie zit? Is de kans groot dat jij dan ook borderline hebt?
    En misschien nog wel belangrijker, wat doe je als je iemand kent die borderline hebt? Met ongeveer 200.000 borderliners in ons land zijn er nog veel meer mensen die met borderliners om moeten gaan. Hoe doe je dit en hoe ga je om met impulsief gedrag of driftbuien? Lees het hier.

    2. Wat is borderline?
    Borderline is een psychologische stoornis en valt onder de persoonlijkheisstoornissen. Er zijn dus geen lichamelijke kenmerken aan borderline. Mensen met borderline kunnen erg snel wisselen van stemming. Het ene moment kunnen ze heel blij zijn maar wanneer er iets kleins gebeurt kunnen ze ineens heel snel boos worden. Mensen met borderline zijn vaak ook heel impulsief en reageren vaak erg extreem. Mensen die borderline hebben kunnen in tegenstelling tot mensen zonder borderline niet goed omgaan met hun emoties en kunnen van kleine veranderingen al in de war raken. Een voorbeeld is boos worden als de snackbar dicht is. Mensen zonder borderline zijn dan misschien even teleurgesteld maar mensen die aan borderline lijden kunnen zich hier erg over opfokken.

    3. De symptomen
    Het is vaak erg lastig om iemand de diagnose borderline te geven. Borderline kent namelijk erg veel verschillende symptomen en het verschilt heel erg persoon in hoeverre bepaalde symptomen tot uiting komen. Wanneer je minimaal vijf van onderstaande symptomen herkent kan het zo zijn dat er sprake is van borderline, maar alleen een gekwalificeerde arts kan dit natuurlijk met zekerheid zeggen.
    - Impulsieve gedragingen. Mensen met borderline vertonen vaak erg impulsief gedrag. Ze kunnen helemaal opgaan in een nieuwe relatie of veranderen zomaar ineens van baan. Mensen met borderline vinden het lastig om zichzelf te beheersen, wat kan resulteren in geldverspilling, veel sekspartners, alcoholmisbruik/drugsmisbruik, overmatig eten of onveilig rijden. Dit symptoom is natuurlijk breed op te vatten, als je een beetje spontaan in het leven staat betekent het natuurlijk niet meteen dat je borderline hebt.
    • Paranoia. Wanneer mensen met borderline stress ervaren kunnen ze hier een beetje paranoia door worden. Ze kunnen bijvoorbeeld denken dat iemand ze achtervolgt, of dat er een complot tegen hen gaande is waardoor iemand ze in de val probeert te lokken. Vaak is dit symptoom maar tijdelijk en gaat het ook vanzelf weer voorbij.
    • Leeg gevoel. Mensen met borderline kunnen zichzelf een beetje depressief of leeg voelen vanbinnen. Ze voelen zich alsof ze geen doel hebben in het leven bijvoorbeeld.
    • Verlatingsangst. Mensen met borderline vinden het een eng idee om verlaten te worden. Ze willen niet in de steek gelaten worden. Alleen de gedachte aan in de steek gelaten worden is voor iemand met borderline al vaak erg lastig.
    • Instabiele relaties. Mensen met borderline kunnen vaak heel heftige en intense relaties met anderen hebben. Vaak denken ze hier heel zwart of juist heel wit over. Of ze vinden iemand niks of ze vinden iemand helemaal het einde. De relaties duren vaak niet erg lang.
    • Zelfbeeld wisselt. Het zelfbeeld van iemand met borderline verandert constant. Het ene moment voelt de persoon zich geweldig en het andere moment waardeloos.
    • Stemmingswisselingen. Dit is misschien een van de duidelijkste symptomen van borderline. Het ene moment voelt de persoon met borderline zich heel goed, maar wanneer er ook maar iets heel kleins gebeurt kan de stemming van deze persoon helemaal omslaan. Dit kan ervoor zorgen dat de persoon periodes ervaart van veel angst of somberheid. Dit duurt vaak maar een paar uur tot een aantal dagen.
    • Zelfbeschadiging. Mensen die borderline hebben kunnen dreigen of een poging doen tot zelfmoord. Soms verwonden ze zichzelf door zichzelf bijvoorbeeld in hun arm te snijden of te krassen.
    • Dissociatie. Mensen met borderline scheiden zich soms af van alles wat er om hen heen gebeurt. Ze hebben het gevoel er niet meer helemaaal psychisch bij te horen. Vaak weten ze ook niet wat er gebeurd is.
    • Boosheid. Mensen met borderline kunnen heel erg boos worden. Ze ervaren soms een intense woede die echt van binnenuit komt. Ze vinden het dan vaak ook erg lastig om met hun boosheid om te gaan. Ze hebben driftbuien en belanden soms ook in vechtpartijen.
    Wanneer je een aantal van deze symptomen ervaart betekent het nogmaals niet meteen dat je borderline hebt. Borderline is een persoonlijkheidsstoornis. Wanneer je snel boos wordt kan het ook gewoon zo zijn dat je een kort lontje hebt.

    4. Wanneer moet je een arts raadplegen?
    Mensen met borderline voelen zich vaak erg slecht. Iemand met borderline voelt zich vaak alleen en niet begrepen door anderen. Vaak haten ze zichzelf, doen ze aan zelfbeschadiging en minachten ze zichzelf. Ze zijn vaak bedroefd. Mensen met borderline zijn erg impulsief wat kan lijden tot veel problemen zoals overmatig eten, gokken, drinken, drugs gebruiken of het op een andere manier overtreden van de wet. Borderline kent een grote invloed op het leven. Mensen met borderline hebben vaak moeite relaties, school en/of hun werk onder controle te houden.

    Het is dus logisch dat mensen met borderline hier veel last van kunnen hebben. Het is dan ook verstandig en raadzaam om de huisarts hierover in te lichten. Samen met een arts kan gekeken worden naar een goed behandelplan om het leven van de persoon met borderline weer onder controle te krijgen. Wanneer je denkt dat je borderline hebt is het natuurlijk niet verplicht om naar een arts toe te stappen. Borderline wordt vooral een probleem wanneer jij en / of je naasten er last van hebben. Het is niet erg als je een beetje impulsief bent, maar als je daardoor allerlei rare acties gaat ondernemen wordt het natuurlijk wel een probleem. Overleg met je naasten of je familie of je naar de huisarts wil gaan. Behandelingen voor borderline zijn vaak erg intensief maar zijn wel vrijwel altijd erg succesvol.

    5. Oorzaak
    Borderline heeft omdat het een psychische stoornis niet een bepaalde oorzaak. De oorzaken zijn grofweg op te delen in twee grote oorzaken. Vaak spelen of biologische factoren ofwel omgevingsfactoren een rol.
    Je aanleg en erfelijkheid kunnen meespelen bij het ontstaan van borderline. Mensen met borderline zijn vaak erg emotioneel instabiel. Dit komt door processen waarbij hormonen een rol spelen in de hersenen. Wanneer er dus iemand in jouw familie borderline heeft is de kans ook iets groter dat jij dit ook hebt.

    Naast biologische factoren kunnen ook omgevingsfactoren een rol spelen in het ontstaan van borderline. Vaak spelen vervelende gebeurtenissen of gevoelens uit de jeugd een rol bij het ontstaan van borderline. Veel mensen die borderline hebben voelden zich dan ook vaak onveilig in hun jeugd. Wanneer je een kind bent vorm je eigenlijk je persoonlijkheid. Het is dus ook niet heel erg raar dat je jezelf raar en anders gaat voelen als je geen prettige jeugd hebt gehad. Het is voor veel mensen ook moeilijk om bijvoorbeeld om te leren gaan met seksueel misbruik. Ze houden hier vaak hun hele leven lang last van. De helft van de mensen die borderline hebben zijn dan ook toen ze klein waren (seksueel) misbruikt. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat wanneer je vroeger misbruikt bent je meteen borderline krijgt. Het ligt heel erg aan de persoon zelf en hoe deze omgaat met bepaalde gevoelens en emoties.

    Soms kan het ook zo zijn dat er afwijkingen in de hersenen zijn bij het ontstaan van borderline. Zo kunnen bepaalde chemische reacties ervoor zorgen dat emoties niet meer goed gereguleerd kunnen worden wat resulteert in afwijkend gedrag.

    6. Behandeling
    Borderline is een hele brede ziekte. Er zijn heel veel symptomen die zich allemaal net iets anders uiten bij verschillende personen. De behandeling van borderline dient dus ook heel erg afgestemd te worden op een persoon. De ene persoon heeft meer baat bij de ene behandeling als de andere persoon. Vaak wordt er met een deskundige gekeken en uitgeprobeerd welke behandeling het beste werkt. Natuurlijk zijn er medicijnen zoals antidepressiva die de symptomen van borderline kunnen onderdrukken. Maar het is belangrijk dat de persoon met borderline leert leven. Daarom wordt er vaak (naast medicijnen) andere behandelsmethoden toegepast die iemand leert om te gaan met bijvoorbeeld zijn/haar impulsiviteit.

    Er zijn grofweg drie psychologische behandelingen die er bestaan voor borderline. Iedere deskundige behandelt iedere persoon natuurlijk net iets anders. Verschillende behandelingen zijn nog onder te verdelen in deze drie soorten.
    - Psychodynamische behandeling. Dit is een vorm van therapie waarbij men heel veel inspeelt op problemen die voorkomen in het dagelijks leven en problemen die dit oplevert in bijvoorbeeld de relaties. Waar loopt de persoon met borderline tegenaan in het dagelijks leven? Wat moet er gedaan worden om deze problemen uit de weg te gaan?
    - Cognitieve gedragstherapie. Hierbij wordt er met cognitieve technieken geleerd om verkeerd denken en verkeerd gedrag aan te passen. Dit gebeurt er bijvoorbeeld wanneer een persoon met borderline een heel negatief zelfbeeld heeft.
    - Dialectische gedragstherapie. Dit is eigenlijk een combinatie van cognitieve en gedragsgerichte therapie die een visie geeft op de problemen die de borderline met zich meebrengt. Het geeft vaak een beetje een filosofische visie.
     
  2. drchris

    drchris Administrator Medewerker

    7. Diagnose
    Het stellen van een diagnose voor een persoonlijkheidsstoornis als borderline is erg lastig en complex. Zeker omdat er zoveel symptomen zijn en iedereen er in een andere mate last van heeft is het moeilijk om een etiket op te plakken. Je moet dan ook een diagnose borderline niet als een levenslange diagnose zien. Je verandert je hele leven door en zelfs mensen die aan borderline lijden volgens deskundigen hebben in minder dan een kwart van de gevallen na hun behandeling nog officieel de diagnose borderline. Hang dus niet teveel aan de diagnose vast maar focus vooral op je eigen problemen oplossen.

    De diagnose wordt officieel gesteld door te kijken of iemand voldoet aan de stellingen van het DSM-IV. Dit is een vrij algemeen systeem voor persoonlijkheidsstoornissen. Dit systeem wordt vooral officieel gebruikt om aan bijvoorbeeld een ziektekostenverzekeraar aan te geven welk behandelplan nodig is. In de praktijk wordt er vaak een veel uitgebreider systeem gebruikt om een behandelplan op te stellen. Vaak wordt er wel gekeken naar de DSM-IV maar is er daarnaast ook nog veel ruimte voor kleinere, persoonlijke problemen rondom de persoonlijkheidsstoornis. Het DSM handboek geeft een aantal criteria waar iemand aan moet voldoen om officieel een persoonlijkheidsstoornis te hebben.

    8. Medicatie
    Er zijn geen medicijnen die borderline kunnen genezen, maar medicijnen kunnen wel helpen bij het leren leven met borderline. Voor ieder persoon moet men kijken naar een andere dosering van medicatie om zo de ongewenste symptomen te kunnen verlichten. Er zijn verschillende medicijnen die gebruikt kunnen worden bij borderline.
    - Antidepressiva. Dit middel wordt veel gebruikt bij depressie maar ook wanneer iemand heel veel last heeft van stemmingswisselingen en impulsief is.
    - Neuroleptische middelen. Neuroleptische middelen worden veel gebruikt wanneer een persoon last heeft van psychoses of psychotische symptomen vertoont. Dit soort middelen verlicht de wanen van psychoses.
    - Stemmingsstabilisatoren. Onder dit valt sodium valproate. Zoals de naam het al een beetje zegt werken stemmingsstabilisatoren goed wanneer iemand erg veel last heeft van stemmingswisselingen.
    Dit zijn eigenlijk de drie 'hoofdmedicijnen' die gebruikt worden bij borderline. Onder deze drie 'hoofdmedcijnen' vallen natuurlijk nog veel meer andere medicijnen. Zo zijn er verschillende middelen die antidepressiva zijn. Omdat ieder persoon anders is, is het ook van groot belang dat er per individu gekeken wordt welk medicijnen het beste werkt en of een medicijn geen vervelende bijwerkingen voor iemand meebrengt. Zo is van veel antidepressiva bijvoorbeeld bekend dat ze het libido kunnen verlagen.

    9. Ik denk dat ik borderline heb
    Misschien heb je er wel veel over gelezen of misschien heb je er gewoon veel over gehoord. Je leest wat over de symptomen en je herkent jezelf er wel in. Misschien ben je wel heel impulsief en heb je last van stemmingswisselingen, of je herkent je in een van de andere symptomen. Hoe dan ook, je denkt dat je last hebt van borderline. Wat nu?

    Wanneer je googled 'ik denk dat ik borderline heb' kom je op heel veel zoekresultaten uit. Hieronder vallen ook een aantal sites waarop je een zogenaamde zelftest kan doen om te checken of je borderline heb. Doe dit in ieder geval niet. Deze testen zijn niet betrouwbaar en je jaagt jezelf misschien alleen maar angst aan door dit soort testen in te vullen. Het beste wat je kunt doen is naar je huisarts gaan. Het is misschien een beetje spannend om me een psychisch probleem naar de huisarts te gaan, aangezien er toch een klein beetje nog een taboe op heerst, maar je huisarts zal er waarschijnlijk niet raar van opkijken. Je huisarts kan je voorlichten over borderline en je eventueel doorsturen naar een andere professional waar je in behandeling kunt.

    De kans is klein dat je meteen medicatie krijgt wanneer je naar je huisarts gaat. Waarschijnlijk ga je eerst wat gesprekken voeren met een psycholoog. Een deskundige kan dan de diagnose borderline wel of niet bij jou stellen. Ook wanneer je geen borderline hebt kan het misschien al heel wat opluchten om met iemand over je problemen te praten. Ook als je impulsief bent en hierdoor bijvoorbeeld overmatig drinkt kan deze persoon je hierbij helpen.

    10. Ik ken iemand met borderline
    Het is voor veel naasten veel moeilijk om iemand van wie ze houden te zien met borderline. Veel mensen met borderline lijden aan hevige stemmingswisselingen. Mensen met borderline zijn vaak moeilijk te pijlen en kunnen vaak zomaar omslaan. Het is dus belangrijk dat je goed weet hoe je moet omgaan met iemand die borderline heeft. Er is helaas geen handleiding die uitlegt hoe je moet omgaan met iemand die borderline heeft, omdat iedereen die borderline heeft net iets anders is. Het is dus belangrijk dat je jouw gedrag goed afstemt op die persoon.

    De belangrijkste tip die eigenlijk meegegeven kan worden is dat je moet blijven realiseren dat je met iemand omgaat die borderline heeft. Realiseer dit dus ook als iemand een driftbui krijgt of ineens een stemmingswisseling heeft. Probeer het deze persoon en ook jezelf niet kwalijk te nemen want er kan eigenlijk niks aan gedaan worden. Probeer altijd rustig te blijven, ook wanneer de persoon met borderline driftig wordt.

    Wanneer je een partner hebt met borderline is het in veel gevallen verstandig om orde te scheppen, zeker wanneer je partner veel impulsief gedrag vertoont. Je kunt op veel manieren orde scheppen, het ligt een beetje aan een persoon. Maar je kunt bijvoorbeeld beginnen met een vaste dag te kiezen waarop je boodschappen gaat doen. De persoon met borderline weet dan al dat er op die dag boodschappen gedaan gaat worden, en kan dan ook leren om er mee om te gaan dat op die dag boodschappen gedaan worden. Zo komen beide partijen niet voor verrassingen te staan.
     

Deel Deze Pagina