Hersentumor - wat is het - hoe kan het behandeld worden

Discussie in 'Kanker' gestart door ArtsJeroen, 27 mei 2016.

  1. ArtsJeroen

    ArtsJeroen New Member

    Wat is een hersentumor

    Een hersentumor is een vorm van kanker in de hersenen. Een hersentumor kan goed- of kwaadaardig zijn. Artsen kunnen een goedaardige tumor meestal goed weghalen. De tumor komt daarna niet meer terug. 'Goedaardig' klinkt onschuldig, maar een goedaardige tumor op een verkeerde plek in de hersenen is gevaarlijk.

    Een kwaadaardige tumor is moeilijk weg te halen. Aan de randen van de tumor zitten tumorcellen tussen gezonde hersencellen in. Als het lukt de tumor weg te halen, komt hij (bijna) altijd weer terug. Een kwaadaardige hersentumor is zeer ernstig; mensen kunnen er dood aan gaan.
    Een tumor kan ook een uitzaaiing zijn van kanker ergens anders in het lichaam. Zo'n tumor is altijd dan altijd kwaadaardig.

    Soorten hersentumoren
    Er zijn verschillende soorten hersentumoren. Een hersentumor zit in de hersenen of net buiten de hersenen onder de schedel.
    • Het glioom komt het meest voor. Twee van de drie hersentumoren zijn gliomen. Een glioom zit in de cellen die het zenuwweefsel voeden. De meeste gliomen zijn kwaadaardig. De plaats van het glioom bepaalt welke klachten iemand heeft.
    • Het meningeoom zit in het weefsel dat de hersenen omhult: de hersenvliezen. Deze tumor kan het hersenweefsel beschadigen doordat hij op de hersenen drukt. Hij is meestal goedaardig. Een van de vijf tumoren is een meningeoom. Klachten zijn zwakke spieren, epilepsie en minder goed ruiken en zien.
    • Het adenoom is een goedaardige tumor in de hypofyse Ruim een van de tien tumoren is een adenoom. De hypofyse zorgt voor de aanmaak van hormonen. Door de tumor maakt u te veel hormonen aan of juist te weinig.
    Samen vormen deze drie soorten zo'n 95% van alle hersentumoren. Er zijn nog zo'n vijftien andere tumoren die veel minder vaak voorkomen.

    Een hersentumor ontstaat het vaakst bij mensen tussen de veertig en zeventig jaar oud. Een paar tumoren, zoals het medulloblastoom, komen alleen bij kinderen voor.
    Een hersentumor kan ook een uitzaaiing zijn van kanker op een andere plek in het lichaam. Dit heet een metastase.

    Symptomen: het klachtenpatroon

    Een hersentumor kan veel verschillende klachten geven:

    Uitvalverschijnselen

    Dit betekent dat het lichaam bepaalde dingen niet goed meer doet. Dit kan van alles zijn. Het hangt af van de plek in de hersenen waar de tumor zit. Bijvoorbeeld:
    • voelen: (lichte) verlammingen of minder gevoel in een arm of been. Deze verlammingen ontstaan aan de andere kant van het lichaam dan de kant waar de tumor zit. Zit de tumor links, dan is juist uw rechterbeen verdoofd.
    • denken: geheugenproblemen of taalstoornissen (afasie). Mensen met afasie kunnen woorden niet goed uitspreken of begrijpen niet goed wat anderen zeggen.
    • ademen: als een tumor de hersenstam samendrukt worden de ademhaling en hartslag heel langzaam of heel snel. Dat is erg gevaarlijk.
    • gedrag: door een hersentumor kunt u zich anders gaan gedragen. U wordt bijvoorbeeld traag, onverschillig, prikkelbaar of humeurig.
    Epilepsie

    Epilepsie kan het eerste teken zijn van een hersentumor. Zo'n aanval kan heel licht zijn, bijvoorbeeld een paar schokjes in een hand. Maar het kan ook een grote aanval zijn met plotselinge bewusteloosheid en heftige schokken van armen en benen. Een aanval gaat bijna altijd vanzelf over.

    Hoofdpijn

    Hoofdpijn en misselijkheid ontstaan omdat de tumor zorgt voor een hogere druk in de hersenen. Deze hoofdpijn gaat niet over. Pijnstillers helpen niet. Sommige mensen zijn zo misselijk dat ze moeten overgeven. Van een grote druk in uw hoofd kunt u suf worden. U kunt ook wazig of dubbel gaan zien doordat de tumor op uw oogzenuwen drukt.

    Als de druk in de hersenen erg groot is, zoeken de hersenen naar ruimte. Ze kunnen dan omlaag worden geperst. Dit heet 'inklemming'. Iemand raakt dan eerst het bewustzijn kwijt, kan in coma raken en snel overlijden. Daarom moet de arts direct ingrijpen.

    De rol van de huisarts: diagnose en behandeling

    Hoofdpijn is een van de klachten bij een hersentumor. Maar de meeste mensen met hoofdpijn hebben gelukkig geen hersentumor. Wanneer moet u wel naar de huisarts?
    • U hebt ineens hoofdpijn terwijl u daar eerder nooit last van had.
    • U bent daarbij ook misselijk.
    • En uw lichaam doet bepaalde dingen niet meer of u hebt een aanval van epilepsie.
    Als uw huisarts bij uw klachten aan een probleem in de hersenen denkt, verwijst zij u door naar een neuroloog. Deze laat u een paar oefeningen doen om te zien of uw hersenen uw lichaam nog goed besturen. Ze kijkt hoe u loopt, praat en reageert. Ze test uw evenwichtsgevoel en de kracht in uw armen en benen.

    Als er voor de neuroloog voldoende aanleiding is om te veronderstellen dat er een realistische kans is dat er sprake is van een hersentumor dan maakt de neuroloog waarschijnlijk eerst een CT-scan en daarna een MRI-scan. Op de uitslag van de scan moet u een paar weken wachten.

    Als er een tumor in de hersenen zit, onderzoekt de arts deze. Ze bekijkt een stukje van de tumor onder de microscoop. Zo kan ze vaststellen om wat voor soort tumor het gaat en bepalen welke behandeling u nodig hebt.

    Om een stukje van de tumor weg te nemen is een biopsie nodig. De arts maakt een gaatje in de schedel en neemt met een holle naald wat tumorweefsel weg. Als de tumor op een moeilijke plek in uw hersenen ligt, krijgt u een frame om uw hoofd waarmee de chirurg heel precies de plek van de ingreep berekent. Dit heet stereotaxie. Een biopsie kan onder plaatselijke verdoving. De meeste mensen mogen de dag na de ingreep weer naar huis.

    Soms neemt de chirurg een stukje van de tumor uit door een grotere opening in het hoofd te maken. Deze operatie heet een craniotomie. Als dat kan haalt de arts meteen zo veel mogelijk van de tumor weg.

    De behandelingsmethodes bij een hersentumor

    De behandeling van een hersentumor hangt af van het soort tumor, waar hij zit, hoe groot hij is, hoe snel hij groeit en hoeveel klachten u hebt. De arts houdt ook rekening met uw leeftijd en gezondheid.
    Bij sommige tumoren wacht de arts liever even af. Bijvoorbeeld bij een goedaardige tumor die heel langzaam groeit en waar u weinig last van hebt. U moet dan wel op controle blijven. Als de tumor groter wordt, kunt u alsnog behandeld worden.

    Bij een kwaadaardige tumor krijgt u vaak meteen een operatie: een craniotomie. De chirurg maakt een luikje in de schedel en neemt via dit luikje zo veel mogelijk van de tumor weg. U moet voor deze operatie een tot twee weken in het ziekenhuis blijven. Een kwaadaardige tumor totaal verwijderen is niet mogelijk. Daarom volgt na de operatie bestraling om zo veel mogelijk achtergebleven tumorcellen te vernietigen.

    Sommige mensen met een hersentumor kunnen niet geopereerd worden. Bijvoorbeeld als de tumor in een moeilijk deel van de hersenen ligt en een operatie verlammingen veroorzaakt of het denken aantast. Gevaarlijk liggende, kleine tumoren, kunnen soms wel bestraald worden. Waarschijnlijk krijgt u dan een frame om uw hoofd. Daarmee bepaalt de chirurg precies de plek die bestraald moet worden. Een heel hoge dosis radioactieve straling komt dan precies op de tumor. Artsen passen dit vaak toe bij meningeomen.

    Bij de meest kwaadaardige hersentumoren krijgt u naast een operatie en bestraling ook nog chemotherapie. Deze therapie helpt vooral goed bij een bepaald soort glioom. Het wordt ook wel gedaan bij tumoren die na een eerdere operatie en bestraling opnieuw zijn gaan groeien.

    Naast de hersentumor zelf, moet ook een verhoogde hersendruk snel worden behandeld. Het liefst al voor de operatie. Dat kan met medicijnen, meestal corticosteroïden of met een drain (een slangetje dat hersenvocht afvoert).

    Het ontstaan van een hersentumor

    Een hersentumor krijg je niet zo maar. Tot op heden is er niet een duidelijke oorzaak aan te zijzen voor het ontstaan van een hersentumor. Wel is het zo dat bepaalde (uitzonderlijke) situaties, het ontwikkelen van een hersentumor beïnvloeden.

    Zo is van röntgenstraling is bekend dat het kanker kan veroorzaken, meestal pas 15 tot 20 jaar na bestraling. Ook hersentumoren kunnen door bestraling ontstaan. Dat risico is klein: ongeveer 1 op de 100 mensen die vroeger zijn bestraald op de hersenen krijgt later alsnog een hersentumor door de straling.

    Van laagfrequente elektromagnetische straling – dat is de straling uit een mobiele telefoon of rond hoogspanningskabels – wordt hardnekkig beweerd dat het hersentumoren veroorzaakt. Tot nu toe blijkt uit onderzoek geen verhoogd risico. De risico’s op de hele lange termijn zijn nog niet bekend.
     

Deel Deze Pagina