Hersenvliesontsteking – Oorzaak, Symptomen, Diagnose, Behandeling

Discussie in 'Overige ziekten' gestart door RudolphUMC, 15 jul 2016.

  1. RudolphUMC

    RudolphUMC New Member

    Wat is hersenvliesontsteking?

    Wanneer de hersenvliezen die om de hersenen en het ruggenmerg liggen ontstoken raken, spreken we van hersenvliesontsteking. Hersenvliesontsteking wordt ook wel nekkramp, meningitis of meningo-encefalitis genoemd. De term ‘nekkramp’ of nekstijfheid is overigens wat misleidend, aangezien het suggereert dat het enkel over een kramp in de nek gaat. De ontsteking kan ontstaan door een virus of een bacterie, er zijn dus twee soorten. Wanneer de bacterie de veroorzaker is, verloopt deze ziekte meestal ernstiger dan bij de virale variant. Waar de virale variant goedaardig is en binnen zo’n twee a drie weken vanzelf geneest, kan hersenvliesontsteking door een bacterie in sommige gevallen dodelijk zijn. Het is dus een medisch spoedgeval en derhalve van belang om deze ernstige acute hersenvliesontsteking snel te herkennen en te behandelen! In Nederland komt de ziekte niet vaak voor, maar alertheid is zeker van belang. Hieronder meer informatie.

    Wat is de oorzaak van hersenvliesontsteking?

    Zoals vermeld wordt de ziekte veroorzaakt door een infectie met een bacterie of een virus. Het bacterie of virus dringt door tot in de hersenen, hetgeen het makkelijkst kan gebeuren bij pasgeboren baby’s of jonge kinderen. Dit is het gevolg van het feit dat zij nog een minder goede afweer tegen infecties hebben. Daarnaast kunnen bacteriën uit de darm of vagina van de moeder juist tijdens de bevalling hersenvliesontsteking veroorzaken. Ook virussen die het lichaam zijn binnengedrongen zoals bij een koortslip, griep of waterpokken kunnen bij baby’s of alle jonge kinderen tot 5 jaar de oorzaak zijn van het ontwikkelen van ontsteking van de vliezen bij de hersenen.

    Ook volwassenen kunnen hersenvliesontsteking krijgen. In de meeste gevallen komt dit door een weerstand die niet optimaal is. Het manifesteren van de ziekte duurt in zo’n geval langzamer en kan wel een maand of langer aanhouden. Volwassenen met AIDS kunnen de ziekte oplopen doordat er een schimmel in de hersenen terecht komt, of het HIV-virus zelf. Ook in het geval van kanker, bijvoorbeeld een hersentumor, of kan hersenvliesontsteking ontstaan. Voorts kan de ziekte sarcoidïose de oorzaak zijn, alsook bloedvergiftiging, een val, chemotherapie, pijnstillers of ontstekingsremmers.

    Voorbeelden van virussen die hersenvliesontsteking kunnen veroorzaken zijn verder het ECHO-virus, de bof of Herpes Simplex. In geval van bacteriën zijn de meeste veroorzakers meningokokken, pneumokokken of Haemophilus Influenzae type B.

    De symptomen van hersenvliesontsteking

    Voor wat betreft de symptomen van een onsteking van de hersenvliezen verschilt de virale ontsteking weinig van de bacteriële ontsteking. De belangrijkste symptomen zijn vooral een stijve nek en hoofdpijn, in combinatie met koorts. Ook een veranderd bewustzijn of verwardheid, zich misselijk voelen, braken en overgevoeligheid voor geluid en licht zijn bekende verschijnselen. Daarnaast kan men dubbelzien, last hebben van spierslapte of zelfs verlamming, moeite hebben met spreken of epileptische aanvallen krijgen.

    Indien er naast bovenvermelde symptomen ook sprake is van rode vlekjes op de huid (niet wegdrukbaar), slaperigheid (welke zelfs gevolgd kan worden door een coma) en stuiptrekkingen wijzen op de bacteriële variant van deze ziekte. Bij kinderen kunnen de symptomen aspecifiek zijn, waardoor ze soms slechts met slaperigheid en prikkelbaar zijn. Hard en ‘hoog’ gehuil van baby’s dan wel jonge kinderen wordt ook als verschijnsel gemeld.

    Diagnose

    Een diagnose hersenvliesontsteking is via onderzoek in het ziekenhuis vast te stellen. Het vocht tussen de vliezen van de hersenen moet dan ook worden onderzocht. Dit is het zogenaamde hersenvocht, dat in verbinding staat met het ruggenmergvocht. De arts zal derhalve een ruggenprik toepassen om vocht af te nemen. Dit gebeurt door met een naald te prikken tussen twee wervels van de wervelkolom. Het vocht gaat naar het laboratorium, alwaar kan worden vastgesteld of er sprake is van hersenvliesontsteking. Ook kan men dan zien of het gaat om een door bacterie of een virus veroorzaakte variant. Zeker als het bacteriële meningitis betreft is direct snel ingrijpen van belang door het snel stellen van de diagnose. Kennis van deze symptomen is derhalve zeker geen onbelangrijke zaak.

    Behandeling

    Bij bacteriële hersenvliesontsteking moet snel met de behandeling worden begonnen. Er is hoe dan ook sprake van een noodsituatie. In de regel zal de dokter dan ook al beginnen met het aan u geven van antibioticum voordat de uitslagen van het laboratorium binnen zijn. Dit uiteraard wanneer hij deze hersenvliesontsteking vermoedt. Het afnemen van bloedkweken is desondanks wel belangrijk om eventueel pas in een later stadium de juiste antibiotica te kunnen toedienen.

    Bij virale meningitis hoeft hersenvliesontsteking niet te worden behandeld. Aan de patiënt is het de taak uit zichzelf te genezen. Indien gewenst kunnen er antivirale middelen worden voorgeschreven maar dit is eigenlijk niet nodig. Het is wel belangrijk om tot voldoende rust te komen. Zo ook kunnen veel soorten middelen tegen pijn zoals paracetamol worden gebruikt.

    Gevolgen lange termijn

    Iemand die hersenvliesontsteking heeft gehad, kan na de ziekte vaak last houden van de gevolgen hiervan. Deze gevolgen zijn veelal voor de buitenwacht kleine mankementen of op het eerste oog helemaal niet zichtbaar. Dat neemt niet weg dat mensen nadien te maken kunnen krijgen met cognitieve problemen, gedragsstoornissen of taalproblemen. Het ligt aan de patiënten zelf in welke mate men last blijft houden van dergelijke klachten, van maanden tot jaren of de rest van je leven. De Nederlandse stichting voor hersenvliesontsteking NMS kan u meer informatie verstrekken. U kunt uw vraag ook in dit topic stellen.
     
    Laatst bewerkt: 22 jul 2016

Deel Deze Pagina