Hersenvliesontsteking - serieuze ontsteking met gevolgen

Discussie in 'Interne ziekten & Infectieziekten' gestart door ArtsJeroen, 20 jun 2016.

  1. ArtsJeroen

    ArtsJeroen New Member

    Wat is een hersenvliesontsteking?

    Om de hersenen en het ruggenmerg zitten vliezen die de hersenen en het ruggenmerg beschermen. Deze vliezen kunnen onsteken. Hersenvliesontsteking is een gevaarlijke ziekte die vooral voorkomt bij kinderen en bij mensen met een slechte weerstand. Door hersenvliesontsteking kan het kind of de volwassene in coma raken, een hersenbeschadiging krijgen of overlijden.

    Hersenvliesontsteking ontstaat meestal door een bacterie of een virus. Hersenvliesontsteking door een bacterie is ernstiger dan hersenvliesontsteking door een virus. Kinderen krijgen op het consultatiebureau prikken om hersenvliesontsteking zo veel mogelijk te voorkomen.

    Een andere naam voor hersenvliesontsteking is meningitis. Sommige mensen noemen het nekkramp, maar nekkramp is alleen een klacht bij hersenvliesontsteking.

    Hoe ontstaat een hersenvliesontsteking?

    Bij een hersenvliesontsteking dringt een bacterie of virus door tot in de hersenen. Dit gebeurt het makkelijkst bij pasgeboren baby's en jonge kinderen. Zij hebben nog geen goede afweer tegen infecties.

    Op welke manieren kan een pasgeboren baby of een jong kind besmet raken?

    Een moeder kan haar baby bij de bevalling besmetten met bacteriën uit de darm of vagina. Dat kan bijvoorbeeld als de vliezen lange tijd gebroken waren.
    Ook het koortslipvirus kan vlak na de geboorte hersenvliesontsteking veroorzaken bij baby's. Dat is levensgevaarlijk. Pas daarom erg op als u een koortslip hebt.
    Andere virussen zijn virussen voor waterpokken, de griep, de ziekte van Pfeiffer en het hiv-virus.

    Hersenvliesontsteking ontstaat soms ook bij mensen met een slechte weerstand. De ontsteking ontwikkelt zich dan langzaam en duurt een maand of langer.
    Waardoor kan een volwassene hersenvliesontsteking krijgen?
    Bij aids kan er een schimmel in de hersenen komen. Of het hiv-virus zelf komt in de hersenen. Dit heet aidsdementie.
    Bij Lyme kan er een bacterie in de hersenen komen.
    Bepaalde soorten kanker (zoals leukemie of een hersentumor) en de ziekte sarcoïdose kunnen in de hersenvliezen binnendringen.
    Ook chemotherapie, ontstekingsremmers en zelfs pijnstillers (NSAID's) kunnen een hersenvliesontsteking veroorzaken.
    Bacteriën kunnen de hersenen ook binnendringen na een val, een operatie of ernstige bloedvergiftiging.

    Symptomen en waar moet je op letten

    Een hersenvliesontsteking is een serieuze situatie, met name omdat het een sterk effect heeft op de algehele gezondheidssituatie is het van belang de symptomen tijdig te herkennen en bij het minste vermoeden de huisarts in te schakelen.

    Symptomen van hersenvliesontsteking bij kinderen

    De symptomen van meningitis of hersenvliesontsteking bij kinderen verschillen per leeftijd. De symptomen van een meningitis bij jonge kinderen, in ieder geval 6 maanden of jonger kunnen de volgende zijn:

    • een bolling van de fontanellen, dit is duidelijk voelbaar, wees dus niet bang om je kindje zelf goed te onderzoeken
    • de benen van het kind doen pijn, met name bij het veschonen van de luier zal je merken dat dit een pijnreactie tot gevolg heeft
    • armen en benen kunnen koud aanvoelen
    • de ledematen ogen wat bleker dan normaal
    • baby's lijken minder actief te zijn en geven de indruk 'niet volledig aanwezig te zijn'

    Naar mate kinderen ouder worden vertonen de symptomen meer overeenkomsten met volwassenen die last hebben van meningitis. Een eenvoudige test is het trachten met de voet de kin aan te raken. Als dat niet meer kan dienen alle alarmbellen af te gaan en dient de huisarts geraadpleegd te worden.

    Symptomen van hersenvliesontsteking bij volwassenen

    Bij volwassenen is er meestal sprake van een complex geheel aan symptomen die kunnen duiden op hersenvliesontsteking. Zeker gezien de besmettelijke aard van meningitis is het van belang om extra aandacht te hebben voor de volgende kenmerken:

    een stijve nek, hoge koorts en verlies van bewustzijn vormen een klassiek ziektebeeld
    de patient is extra gevoelig voor licht en geluid
    een krachtig signaal: Het is niet meer mogelijk om de kniëen volledig te strekken
    bij het voorover buigen van het hoofd, worden de benen onwillekeurig opgetrokken;
    hoofdpijn, die bij schudden van het hoofd toeneemt (nee schudden)
    daarnaast is het hebben van uitslag geen ongebruikelijk verschijnsel

    Hoe stelt de arts hersenvliesontsteking vast?

    Bel direct uw huisarts of ga naar het ziekenhuis als uw kind verschijnselen van hersenvliesontsteking heeft. Hoe stelt de arts vast of een kind of volwassene hersenvliesontsteking heeft?
    De arts doet een paar kleine testjes om nekkramp te testen. Ze tilt het hoofd van het kind of de volwassene op als het op de grond ligt. Als iemand hersenvliesontsteking heeft, kan hij de benen daarbij niet gestrekt houden. Terugbuigen van de opgetrokken knieën gaat moeilijk. Rechtop zitten gaat niet zonder steun van de handen achter de rug op de grond.
    De arts onderzoekt de ademhaling, hartslag en lichaamstemperatuur.
    De arts kijkt of er vlekjes op de huid zitten.
    Bij een baby kijkt de arts ook naar de huid over de fontanellen. Dat zijn de zachte plekken op het hoofd die nog niet zijn dichtgegroeid. Bij hersenvliesontsteking staat die huid strak en soms bol.
    Als de arts denkt dat het hersenvliesontsteking is, neemt ze een lumbaalpunctie. Dit gebeurt in het ziekenhuis. Met deze prik in de rug neemt de arts hersenvocht af. Aan dit vocht is te zien of het om hersenvliesontsteking gaat. En ook of de oorzaak een bacterie, een virus of wat anders is. Het duurt even voordat dit bekend is. Als iemand erg ziek is, geeft de arts daarom meteen een antibioticakuur. Ook kinderen jonger dan een jaar behandelt een arts direct, ook als ze nog niet helemaal zeker weet of het hersenvliesontsteking is.

    Na een hersenvliesontsteking

    Na een hersenvliesontsteking zijn mensen erg moe. Ze kunnen hoofdpijn hebben en problemen met concentreren en herinneren. Sommige mensen zijn erg verward en herkennen anderen niet. De een kan na een paar dagen naar huis, de ander ligt weken of maanden in het ziekenhuis.

    Ongeveer vijf tot tien van de honderd mensen met een hersenvliesontsteking overlijden na een hersenvliesontsteking. Pasgeboren baby's zijn heel kwetsbaar: 33 van de 100 baby's overlijden.

    Een van de vijf kinderen en volwassenen houdt ernstige klachten over aan de ziekte. Bij pasgeboren baby's is dit nog wat meer. Dit kunnen de klachten zijn:
    doofheid of gehoorproblemen;
    blindheid of problemen met zien;
    spasticiteit (infantiele encefalopathie (IE));
    een verstandelijke handicap;
    epilepsie of een van de epilepsiesyndromen;
    evenwichtsproblemen;
    hoofdpijn;
    concentratieproblemen, leerproblemen, geheugenproblemen (ontwikkelingsstoornissen);
    gedragsproblemen;
    motorische problemen, minder spierkracht;
    overgevoeligheid voor licht of geluid;
    een waterhoofd (baby's).
    Van hersenvliesonsteking door een virus genezen de meeste kinderen (en volwassenen) zonder dat ze er wat aan overhouden. Soms houden ze wel klachten. Zoals hoofdpijn, duizeligheid, spierpijn, pijnlijke nek, vermoeidheid of problemen met de concentratie, het geheugen, leren of het gedrag.

    Heel soms hebben mensen met een hersenvliesontsteking door een virus tegelijkertijd een ontsteking van de hersenen (encefalitis). Zij kunnen klachten krijgen die niet meer overgaan. Bijvoorbeeld afasie, epilepsie en geheugenstoornissen.
     

Deel Deze Pagina