Hyperventilatie, lastig maar goed te behandelen en te voorkomen

Discussie in 'Gezondheidszorg' gestart door ArtsJeroen, 16 jun 2016.

  1. ArtsJeroen

    ArtsJeroen New Member

    Hyperventilatie
    Hyperventilatie wordt veroorzaakt door verkeerde manier van ademhalen. ‘Hyper’ betekent hoog en ‘ventilatie’ slaat op de ademhaling. Hyperventilatie betekent dus letterlijk verhoogde ademhaling. Hyperventilatie is echter een algemene term, om een goed beeld te kunnen krijgen van hyperventilatie moeten we wel weten dat er 2 belangrijke vormen van hyperventilatie bestaan.

    De kenmerken van hyperventilatie
    De kenmerken van hyperventilatie zijn de te snelle en/of te diepe ademhaling en het koolzuurtekort dat hierdoor wordt veroorzaakt. Door dit koolzuurtekort worden de typische symptomen van hyperventilatie veroorzaakt. Hyperventilatie betekent ‘te veel ademen’ en dat is precies wat haar slachtoffers doen. Vaak is hyperventilatie een reactie op angst, stress of paniek. Het slachtoffer van hyperventilatie begint sneller te ademen en ademt hierdoor meer zuurstof in en meer koolzuur uit. De opname van meer zuurstof veroorzaakt geen noemenswaardige problemen, buiten misschien een licht gevoel in het hoofd, maar het verlies van te veel koolzuur heeft wel vervelende gevolgen.

    Het uitademen van te veel koolzuur heeft een daling van de koolzuurwaarden in het bloed als gevolg. Dit veroorzaakt een stijging van de PH waarde van het bloed, het bloed wordt meer alkalisch. Koolzuur fungeert als een natuurlijke spierontspanner en reguleert onze ademhaling. Een tekort aan koolzuur veroorzaakt het samentrekken van onze spieren en het vernauwen van onze aders. Een vermindering van de zuurstoftoevoer naar de hersenen, naar andere organen en weefsels is hiervan een gevolg. Enkele van de vaakst vermelde symptomen van hyperventilatie zijn : pijnlijke spieren, misselijkheid, duizeligheid, hartkloppingen, pijn in de borst, tintelingen rond de mond en in de handen en voeten, trillen en, als gevolg van deze symptomen, angst.

    Acute hyperventilatie

    De kenmerken van acute hyperventilatie zijn de duidelijk waarneembare, versnelde ademhaling van het slachtoffer en de symptomen van hyperventilatie als gevolg van het CO2 tekort. Acute hyperventilatie treedt meestal op als een reactie op een zware emotionele gebeurtenis, een schokkende situatie, zoals bijvoorbeeld een auto ongeluk of het vernemen van het plots overlijden van een dierbare. Het is in feite een normale, menselijke reactie op ‘gevaar’. Wij hebben allemaal een vecht – of vluchtreactie die het ons mogelijk maakt, om, wanneer er gevaar dreigt letterlijk te vechten of te vluchten. Dit wordt bewerkstelligd door het versnellen van de ademhaling om het lichaam te voorzien van extra zuurstof.

    Acute hyperventilatie is niet gevaarlijk. Wanneer iemand een hyperventilatie aanval krijgt, dan kan deze persoon ademhalen in een papieren zakje of, mocht er geen papieren zakje voorhanden zijn, de handen komvormig om de neus en de mond vouwen. Op die manier zal de ademhaling moedwillig vertraagd worden en zal, tegelijkertijd, het tekort aan koolzuur aangevuld worden. Het slachtoffer moet proberen zo kalm mogelijk te blijven en de controle proberen herwinnen over zijn/haar ademhaling.

    Chronische hyperventilatie
    De kenmerken van chronische hyperventilatie zijn het nauwelijks merkbare over ademen van het slachtoffer en de symptomen van hyperventilatie, als gevolg van het koolzuurtekort, die vaak verkeerd geïnterpreteerd worden door zowel het slachtoffer als door de artsen. De slachtoffers van chronische hyperventilatie zijn zich vaak niet bewust van hun chronisch over ademen. Ze worden echter wel de symptomen van hyperventilatie gewaar en dit creëert vaak angstgevoelens.

    Slachtoffer van chronische hyperventilatie, oftewel het hyperventilatiesyndroom, smokkelen vaak extra adem binnen door vaak te geeuwen en/of te zuchten. Wanneer er een vermoeden bestaat dat het over chronische hyperventilatie gaat, dan kan de aandoening vastgesteld worden aan de hand van een bloedgas test. Deze zal het tekort aan CO2 kunnen vaststellen. Wanneer dit gebeurt en wanneer uitgelegd wordt aan de patiënt dat de verontrustende symptomen enkel en alleen een gevolg zijn van hun te snelle en/of te diepe ademhaling, dan zal in veel gevallen de toestand al erg verbeteren, aangezien de angst, veroorzaakt door de symptomen, wordt weggenomen.

    Een verdere behandeling van chronische hyperventilatie bestaat vaak uit een combinatie van ademhalingsoefeningen, yoga, ontspanningsoefeningen en psychotherapie. Dit alles om de persoon in staat te stellen om te leren omgaan met stress en/of angst, de ademhaling te reguleren, weer ‘juist’ te leren ademen en de verborgen reden van hun chronisch hyperventileren te ontdekken.

    Klachten en symptomen
    Bij hyperventileren adem je dus veel sneller en dieper dan normaal. Bij iedere ademhaling krijg je zuurstof binnen die nodig is voor allerlei lichamelijke processen. Hierbij ontstaat koolzuur, dat je weer uitademt. Als je te snel of te diep inademt, wordt er teveel zuurstof in korte tijd opgenomen en wordt er ook te veel koolzuur uitgeademd. Hierdoor blijft er te weinig koolzuurgas in het bloed, waardoor de lichaamsprocessen worden verstoord. Dit veroorzaakt klachten die op zich niet ernstig, maar wel bijzonder lastig zijn, zoals benauwdheid, beklemming op de borst, hartkloppingen, tintelingen in vingers, voeten of mond, transpiratie en duizeligheid. Een aanval van hyperventilatie kan worden gevolgd door diarree, buikpijn, hoofdpijn, pijn in de rug of een grieperig gevoel.

    Acute hyperventilatie kan heel beangstigend zijn. De patiënt heeft het gevoel te stikken en kan duizelig worden, flauwvallen, misselijk worden en pijn krijgen op de borst of in de buik. De spieren van de onderarmen en kuiten verkrampen en veroorzaken onvrijwillig buigen en strekken van de polsen en enkels. Zeker iemand die niet begrijpt wat er gebeurt, kan in paniek raken, wat het nog erger kan maken (vicieuze cirkel).

    Oorzaken
    Hyperventilatie heeft niets te maken met hart- of longklachten. Hyperventileren kan optreden bij of in de volgende situaties:
    • Inspanning
    • Stress of psychische druk
    • Verblijf op grote hoogte
    • Vergiftiging (overdosis aspirine)
    Iedereen kan last van hyperventilatie krijgen. Maar de één hyperventileert hooguit één keer in zijn of haar leven en de ander heeft er regelmatig last van. Hyperventilatie is vervelend, maar dus niet gevaarlijk.

    Hoe kun je hyperventilatie voorkomen?
    Het is belangrijk om de oorzaak van de hyperventilatie op te sporen. Probeer daarom de omstandigheden waarin de aanvallen ontstaan en verschijnselen daarbij te leren herkennen. Mensen uit je omgeving kunnen daarbij vaak helpen. Ook het opschrijven van die omstandigheden en ervaringen kan zeer waardevol zijn.

    Ademhalingsoefeningen en buikademhaling
    Een aanval kun je voorkomen of beter opvangen, als je regelmatig ademhalingsoefeningen doet. Probeer alleen via je buik te ademen. Buikademhaling is namelijk meestal minder diep dan borstademhaling. Hou je handen net onder je ribben op je buik, dan voel je precies wat er gebeurt. Bij een goede buikademhaling gaat je buik op en neer en mag je borstkas nauwelijks bewegen.

    Wanneer moet je een arts raadplegen?
    Weet je niet zeker of je klachten door hyperventilatie worden veroorzaakt? Raadpleeg dan een arts. Dat is ook verstandig als je iets wilt doen aan de oorzaak van je hyperventilatie en onderstaande tips je niet helpen.

    Ademhalingsoefeningen en buikademhaling
    Een aanval kun je voorkomen of beter opvangen, als je regelmatig ademhalingsoefeningen doet. Probeer alleen via je buik te ademen. Buikademhaling is namelijk meestal minder diep dan borstademhaling. Hou je handen net onder je ribben op je buik, dan voel je precies wat er gebeurt. Bij een goede buikademhaling gaat je buik op en neer en mag je borstkas nauwelijks bewegen.

    Tips: wat te doen bij hyperventilatie?
    Het is zeer belangrijk om te proberen niet in paniek te raken. Dit kan moeilijk zijn, omdat hyperventilatie zulke ernstig lijkende verschijnselen geeft. Toch is dit één van de beste adviezen, want een behandeling van hyperventilatie met medicijnen is er niet.

    Langzaam en oppervlakkig ademen
    Om de klachten bij hyperventilatie te laten verdwijnen, moet het tekort aan koolzuur worden aangevuld. Langzaam en oppervlakkig ademen werkt daarbij zeer goed. Of probeer je adem zo lang mogelijk in te houden, zo adem je minder koolzuur uit.

    Ademen in een plastic zakje
    In de praktijk lukt het niet altijd om rustig en langzaam te ademen, zeker niet bij paniek. Een plastic zakje kan dan een goed hulpmiddel zijn. Als de aanval opkomt, hou je dit zakje voor je mond en neus. Door het uitademen komt er veel koolzuurgas in de zak, dat je vervolgens weer inademt. Daardoor stijgt het koolzuurgehalte in het bloed en verdwijnen de verschijnselen van hyperventilatie binnen enkele minuten. Ook het ademen door een stuk slang kan helpen. Omdat de lucht door een nauw kanaal moet worden gezogen, wordt veel weerstand veroorzaakt. Inademing is moeilijk en een snelle ademhaling onmogelijk.
     

Deel Deze Pagina