Psoriasis - Symptomen, Oorzaak, Diagnose, Behandeling en Dieet

Discussie in 'Huidaandoeningen' gestart door drchris, 25 jul 2016.

  1. drchris

    drchris Administrator Medewerker

    Psoriasis 1 op de 40 Nederlanders heeft in meer of mindere mate last van psoriasis. De aandoening kan op elke leeftijd voorkomen, maar de eerste tekenen van psoriasis krijgt men meestal tussen het 10de en 30ste levensjaar. Hoewel het geen levensbedreigende ziekte is, is het voor de meeste patiënten heel moeilijk met psoriasis om te gaan, door het taboe wat er op ligt. Psoriasis is niet besmettelijk, maar wordt door de omgeving toch vaak vies gevonden. Dit is voor een psoriasis-patiënt psychisch heel zwaar. Onzekerheid en schaamte zijn, naast de jeuk, de grootste nadelen van deze aandoening.
    Gelukkig zijn er tegenwoordig steeds meer mogelijkheden om psoriasis te behandelen.

    Wat is Psoriasis
    Psoriasis is een chronische auto-immuunziekte. Het is een veelvoorkomende huidaandoening en kenmerkt zich door ontstekingen van de huid. Normaal gesproken is de huid in evenwicht doordat de oude huidcellen afsterven en er automatisch weer nieuwe huidcellen worden aangemaakt. Bij iemand met psoriasis wordt ook de gezonde huid aangevallen, doordat het afweersysteem overactief wordt en de huidziekte ontstaat. Men noemt dit ook wel een versnelde deling, proliferatie, en een verminderde rijping, differentiatie. De cellen van de huid rijpen niet goed uit en het afschilferen wordt verstoord. Er worden plaatselijk te snel en te veel nieuwe huidcellen aangemaakt. Er ontstaan vervolgens een ontsteking van de huid en jeukende, schilferende, rode plekken op de huid.


    Soorten en symptomen van psoriasis
    De meest voorkomende vorm van psoriasis is de psoriasis vulgaris, wat gewone betekent.
    Ruim 75% van alle psoriasispatiënten, heeft de vulgaris variant welke ook wel psoriasis en plaque psoriasis genoemd wordt. Deze zogenaamde plaques zijn witte huidschilfers op rode plekken huid.
    Er zijn een aantal kenmerken waar deze variant aan te herkennen is. De plaques zijn duidelijk zichtbaar en zijn duidelijk begrensd in de overgang naar de onaangedane huid.
    Het aangetaste oppervlak bestaat uit onsamenhangende witte, soms zilverkleurige schilfers of schubben.
    Onder de plaques en schilfers is de huid glimmend en dieprood van kleur.
    Wanneer men over de gebieden krabt, laten de schilfers als een soort kaarsvet los. Hieronder zit een dun vliesje, wanneer men dit vliesje wegkrabt, verschijnt een rood glanzend oppervlakte met kleine puntige bloeddruppeltjes. Dit verschijnsel wordt het teken van Auspitz genoemd. Dit is een belangrijk symptoom, om andere aandoeningen zoals eczeem te kunnen uitsluiten.
    Er zijn een aantal benamingen om aan te geven waar de psoriasis vulgaris zich voordoet. Psoriasis op de handpalmen en de voetzolen noemt men psoriasis palmaris en plantaris. Psoriasis inversa bevindt zich in de huidplooien, zoals de oksels en de liezen. Nagelpsoriaris noemt men psoriasis unguum en bij psoriasis op de behaarde hoofdhuid, spreekt men van psoriasis capitis.

    In ongeveer 20% van de gevallen vertoont men het fenomeen van Koebner. Dit is een irritatie van de huid op aspecifieke plekken. Er vormen plekken op plaatsen, waar dat nog niet eerder het geval was. Er ontstaan bijvoorbeeld plaques op plekken, waar een brandwondje of een schram gezeten heeft. Het komt ook voor dat er bij het fenomeen van Koebner, veranderingen in de nagels optreden. In ongeveer 50% gebeurt dit bij de nagels van de handen en in ongeveer 35% van de gevallen bij de teennagels.
    Er kunnen kleine putjes ontstaan in het nageloppervlak. Onder de nagel vormt zich een gelige verkleuring of er ontstaan brokkelige lagen in de nagel .
    Naast huidafwijkingen treden in ongeveer 15% van de gevallen gewrichtsklachten op en ontwikkelt zich een seronegatieve polyartritis.
    Een andere variant van psoriasis is psoriasis capitis. Capitas is afkomstig uit het Latijn en het betekent letterlijk “van het hoofd”. De plekken zitten bij deze vorm van psoriasis voornamelijk op de hoofdhuid, langs de haargrens en achter de oren. Naast de psoriasis op de hoofdhuid, kan het ook op andere delen van het lichaam voorkomen. De schilfers op het hoofd zijn vrij groot en blijven snel vastzitten aan de haren en hoofdhuid. De plekken jeuken heel erg en door te krabben verergert de psoriasis.
    Psoriasis inversa is zoals de betekenis van de naam zelf al aangeeft, een omgekeerde vorm van psoriasis. Bij de andere vormen van psoriasis bevinden de plekken zich meestal aan de oppervlak, bij deze variant is dit juist andersom. De plekken bevinden zich met name in de huidplooien zoals onder de oksels, in de liezen, in de plooien van de buik, onder de borsten, in de plooi achter het oor of in de bilnaad. Doordat deze plekken vochtiger zijn, zie je hierbij geen schilfers. De plekken zijn glad, vaak nat en zalmroze van kleur. Deze vorm van psoriasis komt soms voor bij patiënten die ook al last van een ander soort psoriasis hebben. In dit geval wordt depsoriasis inversa als onderdeel van de andere soort gezien. Het kan ook, vaak op latere leeftijd, plotseling ontstaan. Mensen met overgewicht hebben over het algemeen eerder last van deze vorm, omdat ze meer huidplooien hebben. De verschijnselen zijn minder zichtbaar, maar jeuken wel erger dan de psoriasis vulgaris en psoriasis capitis. De psoriasis inversa bevindt zich op vochtige en warme plekken en zijn dan ook een ideale voedingsbodem voor het ontstaan van een schimmelinfectie.
    Psoriasis gutatta is een vorm die acuut komt opzetten. Over het hele lichaam ontstaan kleine roze rode vlekjes of bultjes met witte schilfertjes. De plekjes zijn klein, ongeveer 1 tot 5 millimeter groot. De meeste gevallen van de variant gutatta komen in de leeftijd van 10 tot 40 jaar voor. Deze vorm van psoriasis kan worden veroorzaakt door een keel- of luchtweginfectie met een streptokokken infectie. Bepaalde geneesmiddelen kunnen deze vorm ook uitlokken. De persoon die het hierdoor oploopt, heeft echter al een aanleg voor psoriasis. In de meeste gevallen verdwijnt de psoriasis gutatta vanzelf weer na 3 of 4 maanden. Ruim 30% van de patiënten die last heeft gehad van psoriasis guttata, ontwikkelen later de klassieke plaque variant van psoriasis.
    Psoriasis erytrodermie is een zeer ernstige vorm van psoriasis en treedt in zo'n 2% van de gevallen op. Bij deze vorm is het hele lichaamsoppervlak aangetast. Alle symptomen van psoriasis kunnen hierbij optreden, maar met name de felle roodheid van de huid is een opvallend kenmerk. Deze vorm kan tot levensbedreigende situaties leiden doordat hypothermie, hypoalbuminemie en hartfalen kunnen optreden.
    Door de grote hoeveelheid heeft de huid moeite om de kerntemperatuur op peil te houden. De patiënt heeft het vaak koud, terwijl de huid heet aanvoelt. Koorts kan opspelen, koude rillingen of onder temperatuur. Doordat er veel vocht verdampt, neigt de patiënt snel tot uitdroging. Wanneer er veel schilfering is, is er tevens kans op verlies van hoogwaardig eiwit. Om de daling van het eiwit te compenseren, moet de patiënt veel eten, om extreem gewichtsverlies te voorkomen.
    Psoriasis pustulosa, ook wel von Zumbusch psoriasis, bestaat blaasjes van 2 a 3 millimeter, gevuld met pus. De huid rondom is ontstoken en ontstaat vaak op de romp, de nagelbedden, de handpalmen en de voetzolen. Deze variant ontstaat acuut en gaat vaak samen met koorts, die een paar dagen kan aanhouden. Men kan last krijgen van plotseling gewichtsverlies en spier verzwakking. In ruim 70% van de gevallen heeft men ook last van andere vormen van psoriasis. Bij de aandoening bij de nagels kan op den duur atrofie van de vingers optreden. Het kan ontstaan door verschillende factoren, een infectie, zwangerschap, stress of een laag calciumgehalte.
    Artritis psoriatica is een vorm van psoriasis en ontstekingsreuma, die naast een huidafwijking, pijn in de gewrichten veroorzaakt. Bij deze vorm van psoriasis speelt erfelijkheid in principe geen rol. De diagnose moet door een reumatoloog worden vastgesteld. Mannen hebben er vaker last van dan vrouwen. Psoriatica artritis ontstaat meestal tussen het 20ste en 40ste levensjaar.

    Wanneer een arts raadplegen
    Alhoewel er tegenwoordig heel veel informatie op het internet te vinden is, is het altijd zeer raadzaam om ook direct uw huisarts te raadplegen. Deze kan precies zien en bepalen om welk type psoriasis het gaat, hoe ernstig en uitgebreide vorm u heeft en welke behandelingen u nodig heeft. U wordt eventueel doorgestuurd naar een dermatoloog of huidspecialist, welke u het juiste advies geeft, om op de juiste manier behandeld te worden.

    Oorzaken psoriasis
    Onderzoek toont aan dat erfelijkheid een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van de huidaandoening. Naast erfelijkheid, zijn er een aantal oorzaken die kunnen leiden tot uitbreiding van psoriasis op het lichaam.
    Een koude, vochtige omgeving, weinig zon, stress, bacteriën of virale infecties, roken of het overmatig consumeren van alcohol, bepaalde medicijnen, hormonale wijzigingen en schade aan de huid door te veel zon, snijwonden of insectenbeten kunnen de ziekte doen uitbreken. Stoffen in medicijnen die vaak genoemd worden als eventuele veroorzakers van psoriasis zijn clonidine, jodium, carbamazepine en lithium.
    Ondanks dat er geen officiële aanwijzingen zijn dat bepaalde voeding psoriasis veroorzaakt, houdt ruim 20% van de psoriasis patiënten wel rekening met wat men eet. U kunt een dagboek bijhouden waarin u dagelijks noteert wat u eet en drinkt. Ook kunt u hierin vermelden of u ziek bent, medicijnen heeft gebruikt of stress heeft gehad. Er kan dan een patroon ontdekt worden, zodat u er voor uzelf achter komt wanneer u het meest last heeft van de psoriasis.
     
    Laatst bewerkt: 25 jul 2016
  2. drchris

    drchris Administrator Medewerker

    Behandeling psoriasis
    Psoriasis capitis is te behandelen met een speciale shampoo, lotion, foam of gel. Het is belangrijk goed de gebruiksinstructies uit de bijsluiter op te volgen, zodat het medicijn op de goede plekken komt en goed zijn werk kan doen. Zalven zijn voor deze variant minder geschikt, doordat dit in het haar blijft vastkleven.
    Psoriasis inversa is te behandelen met een daarvoor geschikte zalf. Sterke hormooncrèmes dienen hiervoor niet gebruikt te worden, omdat de crème in de huidplooien beter wordt opgenomen kan dit de pijn juist verergeren. De crème bevat vaak ook een schimmelwerend middel.
    Er zijn vele mogelijkheden voor het behandelen van psoriasis.
    Psoriasis is nooit helemaal te genezen, maar kan door het te behandelen wel verminderen of lange tijd wegblijven. Wel kan het tijdelijk wegblijven of de psoriasis kan erdoor (tijdelijk) verminderen. Bij de ene patiënt is het echter snel weer terug en bij de ander kan het in sommige vallen jaren wegblijven.
    Een dermatoloog kan bepalen welke behandeling er moet worden gegeven en welke behandeling het beste past bij het type psoriasis die de patiënt heeft. De specialist gebruikt een PASI score, dit staat voor Psoriasis Area and Severity Index. Met dit onderzoek wordt bepaald wat de ernst, soort en uitgebreidheid van de psoriasis is. Het effect van de gekozen behandeling kan hier ook door bepaald worden. Het is belangrijk om de behandeling altijd door te zetten.

    Crèmes
    Crèmes voor het behandelen van psoriasis, worden altijd voorgeschreven door de arts of specialist. De psoriasisplekken moeten zo'n 1 a 2 keer per dag worden ingesmeerd met de voorgeschreven crème of zalf. Houdt u zich altijd aan de voorgeschreven schema's van uw arts of specialist. De meeste patiënten worden behandeld met een topicale crème, ook wel hormooncrème genoemd. Laat u zich niet afschrikken door de naam, de crème heeft niks te maken met anabole steroïden of geslachtshormonen. De zalf bevat meestal corticosteroïden en uit de resultaten blijkt dat deze het meest positieve effect bieden. Corticosteroïden staan bekend om hun krachtige werking tegen ontstekingsprocessen en de bijverschijnselen, zoals jeuk. Sterkere varianten van het middel remmen ook de versnelde deling van de huidcellen. Deze crèmes hebben de meest goede resultaten en worden met name voorgeschreven bij psoriasis inversa en psoriasis vulgaris. Andere soorten zalven bevatten salicylzuur of vitamine D. Een inmiddels verouderde versie is de teerzalf. De behandeling hiermee is erg omslachtig en de geur is erg slecht. Daarnaast zijn de resultaten met deze crème over het algemeen minder, dan de topicale varianten.

    Uv-behandeling en lichttherapie
    Het is al heel lang bekend dat regelmatig zonlicht een zeer positief effect heeft op psoriasis. Zonlicht is niet alleen licht, maar bevat ook onzichtbare ultraviolette straling. Bij een lichttherapie wordt er gebruik gemaakt van UV stralen. Een uv behandeling is een traditionele therapie waarbij uv lampen gebruikt worden. Lichttherapie is vooral geschikt wanneer de psoriasis over het hele lichaam op veel plekken verspreid is en deze therapie wordt veel gebruikt bij de psoriasis variant gutatta.
    Er zijn twee soorten lichttherapie, UV-B wat staat voor ultraviolet B en PUVA wat een afkorting is van Ultraviolet A in combinatie met psoralenen.
    UV-B heeft een zeer positieve invloed op ontstekingen en remt de celdeling bij psoriasis. Bij deze therapie is het niet nodig om de huid extra te behandelen, maar de therapie heeft een beter effect wanneer de schilferlaag van de huid verwijderd is. Deze behandeling duurt meestal 6 tot 12 weken en worden driemaal per week uitgevoerd.
    Bij de PUVA therapie wordt er gebruik gemaakt van UV-A, dit is ultraviolet licht wat normaal gesproken zorgt voor bruining van de huid. Om dit licht krachtiger te maken om de psoriasis te kunnen bestrijden, wordt dit licht gecombineerd met psoralenen. Deze stof maakt de huid gevoeliger voor UV-A. PUVA heeft net zoals de UV-B therapie een positieve invloed op de ontstekingsfactor en remt de celdeling bij psoriasis. Deze behandeling vindt 2 tot 3 keer per week plaats in het ziekenhuis, op de afdeling dermatologie of in een dagbehandelingscentrum onder begeleiding van een dermatoloog en lichtverpleegkundigen.
    Voordat men aan een lichttherapie begint, wordt de huid op gevoeligheid getest en vanuit de resultaten daarvan wordt er een startdosering bepaald. Bij iedere behandeling wordt de dosering verhoogd, omdat de huid went aan het licht. De huid dient na de behandeling licht prikkelend aan te voelen. Bij de PUVA behandeling treedt de eerste reactie pas na 48 tot 72 uur op. Wanneer de huid verbrand, moet de dosering verlaagt worden of wordt er een behandeling overgeslagen. Het is heel erg belangrijk om de gehele behandelingsperiode af te maken.
    Om het effect van een lichttherapie te verhogen, wordt de behandeling soms gecombineerd met zalf of een zoutbad. De combinatiebehandeling met een zoutbad, wordt balneontherapie genoemd. Het zoute water zorgt ervoor dat de schilfers makkelijk loslaten, waardoor vervolgens de lichtstraling beter zijn werk kan doen.
    Deze manier van behandelen kan niet ongelimiteerd herhaald worden aangezien dat te hoge risico's met zich meebrengt. Door te veel en te vaak blootstelling aan de straling bestaat er een verhoogde kans op huidkanker. Voor sommige patiënten kan alleen blootstelling aan zonlicht ook al voor een positief effect zorgen, doordat de vitamine D status sterk verbeterd en de klachten sterk kunnen doen afnemen.

    Blauwe Led-licht therapie
    Deze vorm van lichttherapie is geschikt om licht tot matige psoriasis te behandelen. Het blauwe licht gaat de psoriasis te lijf, door de natuurlijke processen van de huid op te wekken. Het blauwe licht werkt ontstekingsremmend, zodat het ongecontroleerde ontstekingen en symptomen van een aangetaste huid kan verlichten. Het grote voordeel van deze manier van lichttherapie, is dat het blauwe LED licht geen uv-straling bevat. Het apparaat is voor thuis aan te schaffen en kan zonder begeleiding gebruikt worden. Deze behandeling zal weinig effect hebben bij patiënten met een zware vorm van psoriasis of wanneer de psoriasis over het hele lichaam verspreid is.

    Lasertherapie
    Er bestaan twee soorten lasertherapie, pulsed dye laser en excimer laser. De pulsed dye methode wordt gebruikt om lokale psoriasis te behandelen. Door middel van een kleurstof en een andere golflengte van het licht, worden de bloedvaten die de psoriasis vlekken veroorzaken vernietigt door de laser. Om de drie weken, wordt een sessie van vijftien tot dertig minuten uitgevoerd. Een nadelige bijwerking zijn blauwe plekken na de behandeling en er bestaat een kans op littekenweefsel.
    Bij de excimer therapie wordt er een laser gebruikt met een hoge uitstoot UVB licht. De behandeling wordt 2 keer per week gedaan en wordt zo'n 4 tot 10 keer herhaald. De laserbehandelingen zijn vooral geschikt voor patiënten met een milde tot matige vorm van psoriasis. De psoriasis plekken blijven over het algemeen relatief lang weg na deze behandelingen.

    Systematische therapie
    In de gevallen met matig ernstig tot zeer ernstige vormen van psoriasis, vaak in combinatie met gewrichtslijden, kan er ook behandeld worden met medicijnen. Er zijn verschillende soorten medicijnen. Welk medicijn voor welke soort psoriasis geschikt is, wordt altijd bepaald in overleg met de behandelend arts. Een aantal voorgeschreven medicijnen zijn methotrexaat, cyclosporine, ciclosporine en acitretine. Naast deze bestaande geneesmiddelen, zijn er ook andere middelen die in Nederland niet officieel voor de behandeling van psoriasis geregistreerd staan, zoals fumafraten. Een arts kan soms ook voor deze mogelijkheid kiezen. Het gebruik van fumaarzuur, heeft als doel de groei van de cellen van de opperhuid af te remmen. Tijdens het gebruik van fumaarzuur, moet er ook een strikt dieet gevolgd worden. Deze medicijnen kunnen ernstige bijwerkingen hebben en zijn alleen geschikt voor hele ernstige gevallen en alleen in te nemen op aanwijzing van de arts.

    Alternatieve therapie
    In het noorden en Midden-Oosten zijn verschillende kuuroorden waar psoriasis-patiënten zich kunnen laten behandelen door middel van de Ichthyotherapie. Bij deze natuurlijke behandelmethode, worden de korstjes door vissen opgegeten. Tegenwoordig is deze behandelmethode ook in Europa te vinden en de resultaten zijn over het algemeen zeer positief.
    Zon en zout hebben ook een zeer goede invloed op psoriasis, er worden speciale kuur reizen georganiseerd naar de dode zee om de symptomen te verminderen.

    Anti-inflammatoir dieet
    Hoewel het wetenschappelijk niet is bewezen dat voeding invloed heeft op psoriasis, zijn er toch vele positieve berichten te vinden van patiënten die het anti-inflammatoir dieet volgen. Geraffineerde koolhydraten zoals pasta en witte rijst, worden vervangen door volkoren producten. Kip in plaats van hamburgers en veel groente en omega-3 rijke voedingsmiddelen, zoals noten en vis.
    Een voedsel allergie test kan ook een uitkomst zijn. Een allergie voor een bepaald product kan een trigger zijn wat de psoriasis veroorzaakt.

    Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie
    Deze vereniging van verschillende artsen in opleiding en dermatologen, doet regelmatig belangrijke onderzoeken op het gebied van huidziekten. De vereniging informeert via hun website en via folder materiaal. De folders zijn vaak te vinden in de wachtkamer van de dermatoloog.
     
    Laatst bewerkt: 25 jul 2016

Deel Deze Pagina