Septische Shock - orgaanfalen als gevolg van zuurstoftekort

Discussie in 'Diabetes' gestart door ArtsJeroen, 5 jun 2016.

  1. ArtsJeroen

    ArtsJeroen New Member

    Septische Shock

    Een septische shock kan worden omschreven als het falen van het bloedsomloopsysteem van het lichaam. Het is een aandoening waarbij het hart niet voldoende bloed naar alle organen en weefsels toevoert. Shock ontstaat door deze geringe bloedtoevoer naar de organen en is in veel gevallen een resultaat van een reeds bestaande gezondheidsbedreigende situatie. Niet de septische shock maar de onderliggende oorzaak dient te worden bestreden (zuurstoftoevoer).

    Septische shock is een ernstige aandoening die het gevolg is van een grootschalige invasie van het bloed met bacteriën (septikemie).

    De aandoening wordt gekenmerkt door een lage bloeddruk. Ook ontstaat een verminderde bloedtoevoer naar de organen waardoor deze niet langer goed kunnen functioneren. Dit wordt veroorzaakt doordat de haarvaten van de organen (de kleinste bloedvaten) door de infectie beschadigd worden. Daardoor neemt de bloedtoevoer naar deze organen af. De aandoening doet zich meestal voor bij ouderen, diabetici, patiënten met kanker, met een aandoening van de urinewegen, lever of darmen, patiënten die een chirurgische ingreep hebben ondergaan of die verzwakt zijn.

    Symptomen en diagnose

    Vaak zijn de eerste aanwijzingen voor septische shock verwardheid en verminderde geestelijke alertheid. Deze symptomen kunnen al 24 uur of langer voordat de bloeddruk daalt duidelijk worden. Andere vroege symptomen zijn onder andere koude rillingen, een snelle stijging van de lichaamstemperatuur, een warme rode huid, een snelle krachtige pols, een zeer snelle ademhaling en een bloeddruk die nu weer stijgt en dan weer daalt. De urineproductie neemt af. Weefsels met een slechte bloedtoevoer geven een overmaat aan melkzuur af aan de bloedbaan. Hierdoor wordt het bloed zuurder, waardoor veel organen slecht gaan functioneren. In een later stadium daalt de lichaamstemperatuur vaak beneden normaal.

    Naarmate septische shock verergert, kunnen verschillende organen uitvallen (multi organ failure, MOF). De nieren kunnen bijvoorbeeld uitvallen, wat kan leiden tot een zeer lage of geen urineproductie en ophoping van afvalproducten van de stofwisseling (als ureum) in het bloed. De longen kunnen slecht gaan functioneren, leidend tot ademhalingsmoeilijkheden en een verlaging van de zuurstofconcentratie in het bloed. Er kan hartfalen optreden, waardoor vochtretentie en zwelling van weefsels ontstaan. Er kunnen bovendien bloedstolsels in de bloedvaten ontstaan.

    Om de diagnose ‘septische shock' te bevestigen, kunnen bloedmonsters worden afgenomen voor onderzoek. Hoge of lage aantallen witte bloedcellen, een verlaging van de zuurstofconcentratie, een afname van het aantal bloedplaatjes, een overmaat melkzuur en verhoogde spiegels van afvalproducten van de stofwisseling zijn tekenen dat iemand mogelijk een septische shock heeft. Ook kan een op een vingertop bevestigde sensor worden gebruikt om de zuurstofconcentratie in het bloed te controleren. Een elektrocardiogram (ECG) kan onregelmatigheden in het hartritme aantonen, waaruit kan worden opgemaakt dat de bloedtoevoer naar het hart onvoldoende is. Bloedkweken worden ingezet om een eventuele infectie aan te tonen. Omdat er naast sepsis andere oorzaken van shock zijn, kunnen meer onderzoeken nodig zijn.

    De huisarts

    Omdat een septische shock in de meeste gevallen een ziekte is die het resultaat is van een snel slechter wordende gezondheidssituatie is de patient in veel gevallen reeds onder behandeling van een medicus. Het komt zeer zelden voor dat een ogenschijnlijk gezond persoon met dit ziektebeeld wordt geconfronteerd.

    Behandeling en prognose

    Zodra de symptomen van septische shock duidelijk worden, moet de patiënt voor behandeling worden opgenomen op een intensivecareafdeling. Vocht wordt intraveneus toegediend om de bloeddruk te verhogen. Geneesmiddelen worden gegeven om de bloedtoevoer naar de hersenen, het hart en andere organen te vergroten. Er wordt extra zuurstof toegediend. Als de longen slecht functioneren, kan beademing nodig zijn.

    Antibiotica worden intraveneus toegediend zodra bloedmonsters voor laboratoriumonderzoek zijn afgenomen. Totdat in het laboratorium de infecterende bacteriën zijn geïdentificeerd, worden twee of meer antibiotica tegelijk gegeven om de kans te vergroten dat alle bacteriën worden gedood.

    Eventueel aanwezige abcessen worden gedraineerd en eventueel aanwezige katheters, die de infectie mogelijk hebben veroorzaakt, worden verwijderd. Een operatie kan worden uitgevoerd om dood weefsel te verwijderen, zoals gangreneus darmweefsel. Ondanks alle inspanningen overlijdt meer dan een kwart van alle mensen met septische shock.

    Specifieke, niet-antibiotische, geneesmiddelen tegen sepsis verkeren nog in een pril stadium. Geactiveerde drotrecogin alfa, een kunstmatig geproduceerd menselijk eiwit dat ontsteking en stolling van het bloed voorkomt, is zo'n middel dat mogelijk de overlevingskans van mensen met ernstige sepsis kan verbeteren. De kosten van één behandeling met drotrecogin alfa variëren van 2.000 tot 8.000 euro. In Nederland wordt het middel zeer zelden toegepast, vrijwel altijd op geleide van een speciaal, door de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, opgesteld protocol.

    Complicaties

    De complicaties als gevolg van septische shock ontstaan doordat de bloedtoevoer naar belangrijke organen is verminderd. Daardoor kunnen deze organen niet langer goed functioneren. Ook komen door beschadiging van de haarvaten giftige stoffen vrij, waardoor de bloedplaatjes worden aangetast. Tevens stijgt de concentratie van ureum en verwante stoffen in het bloed. Doordat meestal de nieren bij de aandoening betrokken zijn, komt er eiwit in de urine en hierdoor ontstaat acuut nierfalen. Dit laatste blijkt uit een daling van de urineproductie. Afname van de bloedtoevoer naar het hart leidt tot hartfalen waarbij de hartspier in sommige gevallen beschadigd raakt.
     

Deel Deze Pagina